Varoluşları gereği insanlar psikolojik, fizyolojik ya da sosyal birçok ihtiyaca sahiptir. Yeme, içme, barınma gibi temel ihtiyaçların yanında sevilmek, saygı duyulmak, takdir edilmek, kabul görmek gibi duygusal ihtiyaçlar da mevcuttur. Değerli hissetmek de insanların duygusal bağlamdaki ihtiyaçlarından biridir. Genellikle başkalarının bireyi takdir etmesiyle ilişkilendirilen değerli hissetme ihtiyacı insanların mutlu bir hayat sürdürmesi için önemlidir.
Değerli hissetmenin en önemli anahtarı kendine güvenmek ve kendini kabul etmektir. Değerli hissetmek, hayattaki hedefleri belirlemek ve bu hedeflere ulaşma yolunda emin adımlar atabilmek için gereken motivasyonu ortaya çıkarır. Birey kendini değerli hissettiğinde daha kolay karar alır ve bu kararları uygulama konusunda daha kararlıdır. Kendini değerli hisseden bireyler kendi fikirlerine güvenir, başkalarının fikirlerine daha az ihtiyaç duyarlar. Bu da hayatta daha bağımsız davranmalarını sağlar.
Başkalarının Onayıyla Değerli Hissetmek
Değerli hissetme ihtiyacı bireyin özellikle kendine saygı duyması, değer vermesi, kendini sevmesi yoluyla karşılanabilir. Birey kendine değer verdiği müddetçe güveni artar, başkalarının onayına olan ihtiyacı azalır. Bireyin kendisini değerli hissetmesi için:
- Başkalarının beğenisini kazanmak
- Başkalarının saygısını kazanmak
- Başkalarının takdirini kazanmak gibi girişimlerde bulunması muhtemeldir. Ancak bireyin değerli hissetme ihtiyacını başkalarının onayına bağlı kılması doğru bir tutum değildir.
Bazı insanlar için değerli hissetmek, sürekli bir ihtiyaç haline dönüşebilir. Bu durum kişinin kendisiyle ilgili bir güvensizlik sorunu yaşadığının göstergesi olarak düşünülebilir. Kendisini sürekli değersiz hisseden bireyler dışarıdan onay almaya bağımlı hale gelebilir.
Değersizlik Hissi
Sürekli eleştirilen, aşağılanan ortamlarda bulunmak bireyin kendini değersiz hissetmesine neden olabilir. Bireyin kendini değerli hissetme ihtiyacı temel bir psikolojik ihtiyaçtır ve değersizlik hissi bireyde kaygı ve depresyon gibi psikolojik sorunlara neden olabilir. Bu nedenle çevredeki insanların tutum, davranış ve söylemlerine dikkat edilmeli, değersizlik hissinden kurtulmak ya da değerli hissetme ihtiyacını karşılamak için başkalarının onayına ihtiyaç duyulmamalıdır.
Kendine Yetebilen Birey Olmak
Değerli hissetmek önemli bir ihtiyaç olsa da herkes için aynı derecede önemli olmayabilir. Bazı insanlar başarı, bazı insanlar sevgi, bazı insanlar bağlılık ile değerli hissederken bazı insanlar için bu kriterler bambaşka olabilir. Öte yandan bazı insanlar için değerli hissetmek bir zorunluluk da değildir. Kendilerini iyi hissetmek uğruna başkalarının onayına ihtiyaç duymayan insanlar da toplumda varlığını sürdürebilmektedir. Bu insanların ortak özelliği ise kendi kendilerine yeterli olmayı başarabilmeleridir.